Hawke’s Bay, Nieuw-Zeeland. In productievolume is dit het grootste wijngebied van het land. Zowat 170 druiventelers en 75 bedrijven telen er wijndruiven op een enorme diversiteit aan bodems. Het is er net iets te warm om te kunnen wedijveren met de sauvignon blanc van de buren op het Zuidereiland. Maar chardonnay doet het goed, Bordeauxblends zijn ook een speerpunt en syrah is de opkomende ster. We bestudeerden en proefden Hawke’s Bay.
Boven water
Nieuw-Zeeland ligt op de grens van 2 tektonische platen, de Pacifische plaat en de Australische plaat. Die krachten werkten in op wat zo’n 200 miljoen jaar geleden de 2 grote landdelen Laurazië en Gondwana waren. Ongeveer 85 miljoen jaar voor onze tijd brak een groot stuk land af, Zeelandia genaamd. Doorheen de tijd kwam 94% van dat gigantische landsdeel onder water te liggen.
De overgebleven 6% boven water is wat we vandaag Nieuw-Zeeland noemen. Door de botsing van tektonische platen ontstonden bergketens, zoals de Southern Alps, vulkanen en rivieren. Dat geeft vandaag bergen, vulkanische bodems, alluviale terrassen en dus een mengelmoes aan bodemstructuren. Hier deden de eerste inwoners, de Maori die rond 1250 uit Polynesië overkwamen, aan landbouw. Van wijnbouw was toen echter geen sprake.
Nadat ontdekkingsreiziger Kapitein James Cook na 3 expedities rond 1770 de beide eilanden in kaart had gebracht, groeide de interesse van de Europeanen. Rond 1819 zou een Anglicaanse missionaris al wijnstokken geplant hebben op het Noordereiland maar men is niet zeker waar. De Brit James Busby, een overheidsfunctionaris en wijnbouwer, liet Franse wijnstokken overkomen en plantte ze in Waitanga in het uiterste Noorden van het Noordereiland.
Dat leverde de eerste officieel geregistreerde wijngaard op van Nieuw-Zeeland. In zijn kielzog volgden Franse missionarissen van de Sociëteit van Maria. Die missionarissen van de nu nog steeds bestaande internationale congregatie binnen de Katholieke Kerk, Maristen genoemd, hebben in 1851 de eerste wijngaard in Hawke’s Bay aangelegd. Dat wijndomein is er vandaag nog steeds en is, na een grondige renovatie als gevolg van de grote aardbeving van 1931, uitgegroeid tot de veel geprezen Mission Estate Winery.
Doorbraak
Eind 19de eeuw zochten talloze Europese migranten hun weg naar de beide eilanden in de Stille Oceaan. Avonturiers uit Kroatië, Frankrijk, Italië en Spanje brachten nieuwe druivenrassen en moderne wijnbouwtechnieken mee. Tussen de jaren 1900 en 1970 bleef de wijnbouw ter plaatse trappelen. Woelige tijden maar ook de ‘Temperance Movement’, die streefde naar vermindering of afschaffing van alcoholgebruik, hielpen niet echt aan de ontwikkelingen op wijnvlak.
De internationale doorbraak van Nieuw-Zeelandse wijn vond plots plaats in de jaren 1980. Sauvignon blanc wijnen uit Marlborough werden geapprecieerd omwille van hun aromatische stijl. Toen de eerste vintage van wijndomein Cloudy Bay werd opgepikt door Britse journalisten was het hek van de dam. In het kielzog daarvan gingen vooral Europeanen vanaf eind jaren 1990 ook de andere wijnen uit de verschillende wijngebieden appreciëren.
Als alternatief voor Franse wijnen stroomden vanaf dan pinot noir, chardonnay en cabernet-merlot blends deze kant op. Hawke’s Bay neemt in het Nieuwe-Zeelandse wijnsucces een bijzondere plaats in. Haar wijnen zijn minder bekend en vooral in de Benelux heel moeilijk te vinden. Bordeaux-achtige wijnen uit subgebied Gimblett Gravels, een uitzonderlijke chardonnay en een verdwaalde syrah niet te na gesproken. En toch heeft Hawke’s Bay enkele belangrijke troeven in handen.
De gemiddelde jaartemperatuur ligt er tussen die van Bourgogne en Bordeaux. Er valt weinig regen maar voldoende om droogtestress in de wijnstok te vermijden. De bergen van het Tongariro National Park beschermen tegen slecht weer uit het Westen. Veel zon maar ook grote verschillen tussen dag- en nachttemperaturen in de zomer geeft een lang en mooi groeiseizoen voor optimale druifrijpheid. Daar kan je dus wat mee doen!
In totaal vind je ongeveer 4.500ha wijngaarden in Hawke’s Bay. Sauvignon blanc, in navolging van het internationale succes, en chardonnay zijn de belangrijkste witte druiven. In rood zien we veel merlot gevolgd door syrah en pinot noir. Cabernet sauvignon groeit vooral op de meer grindrijke bodems. Eigenlijk is het er iets te warm voor sauvignon blanc en pinot noir maar chardonnay, merlot, cabernet sauvignon en syrah doen het uitstekend.
Diversiteit
Gimblett Gravels is de bekendste subregio met zijn grindbodems naast de Ngaruroro rivier. De kiezelstenen werden vooral na een grote overstroming in 1860 afgezet en geven vandaag, samen met het relatief warme klimaat, de ideale bodem voor Bordeaux-druiven en syrah. Helemaal in het Noorden ligt Esk Valley. Het is er koel in de vele valleien waar peperige syrah en ‘crispy’ witte wijn wordt gemaakt.
Alluviale bodems en warme omstandigheden vind je in meer in het binnenland in het gebied Bridge Pa waar fruitgedreven merlot, chardonnay en syrah te drinken zijn. Diezelfde soort bodem aangevuld met grind tref je aan in Dartmoor Valley. Dat ligt redelijk Noordelijk in Hawke’s Bay aan de Tutaekuri rivier. Hier staat chardonnay, pinot gris en syrah in de wijnvelden. Direct aan de oceaan ligt de Te Awange regio. ‘Very cool climate’ dus met frisse chardonnay en syrah.
Wat verder naar het binnenland duiken de wijngaarden van Havelock Hills op. De heuvelachtige kalksteen bodems brengen wijnen van syrah, chardonnay en cabernet sauvignon voort met veel elegantie en structuur. In het centrum van Hawke’s Bay liggen de grindrijke hooggelegen terrassen van subgebieden Crownthorpe & Mangatahi Terraces waar vooral rode druiven heerlijk rijp worden. In het warmere zuiden ver van de zee maken wijnbedrijven chardonnay, pinot noir , syrah en sauvignon blanc uit heuvelachtige alluviale wijngaarden met klei en kalk in de bodem.
Een wandeling doorheen deze herkomstgebieden leert ons dat Hawke’s Bay eigenlijk 2 talenten heeft die het nog te weinig uitspeelt. Althans, dat is de mening van uw schrijver van dienst. Het klopt dat de Gimblett Gravels een rijp alternatief kan zijn voor de wat strengere Bordeaux. Maar hoeveel wijngebieden proberen dat al? Zijn er geen andere ijzers in het vuur die met succes gesmeed kunnen worden? Vergeet, ondanks het internationale succes, sauvignong blanc en leg ook geen focus op pinot noir want voor beide druiven is het klimaat iets te warm.
Proeven
Nee, de 2 kampioenen van Hawke’s Bay zijn chardonnay en syrah. Als internationaal gerenommeerde druif kan chardonnay het succes van sauvignon blanc als aromatisch rijkere wijn evenaren. Geen nood aan zware houtlagering en ‘smoky’ toetsen. Mooie gerijpte frisse chardonnay met de nadruk op de karakteristieken van de druif is waar Hawke’s Bay in kan uitblinken. In een tijdperk waarin concentratie, houttoetsen, kracht en molligheid plaats ruimt voor ‘fraîcheur’, drinkplezier, finesse en zuiverheid is chardonnay uit dit gebied perfect.
Datzelfde zien we ook voor syrah. Er was een tijd dat shirazbommen uit Australië de markt domineerden. Nu zien we ze nergens meer. Hawke’s Bay maakt ragfijne syrahwijnen met de typiciteit van de druif, met de koele frisheid en rijpheid dankzij haar klimaat maar zonder de strengheid van de klassieke jaren uit de Noordelijke Rhône. Peperige syrah uit Esk Vallay, elegante syrah uit Gimblett Gravels en Havelock Hills, fruitgedreven versies uit Bridge Pa als uit de terrassen van Crownthorpe en Mangahati en ook koele exemplaren van Te Awanga of Dartmoor Valley zijn klaar om menig wijnliefhebber te beroeren.
Tijd om te proeven. Ondanks de moeilijke zoektocht verschenen 7 wijnen uit Hawke’s Bay op de Oenotopia proeftafel. Te weinig om een oordeel te vellen en bovenstaande visie over de 2 beste druiven voor dit mooie wijngebied te onderbouwen. Maar toch …
Tony Bish, Fat & Sassy chardonnay, 2023, Wine of NZ (Napier, Hawke’s Bay)
Heldere wijn. Perzik, gele appel, brioche, witte bloesem. Mooie zuren, mollig en redelijke afdronk. Geen grote finesse maar wel sappig en verleidelijk.
Kumeu River, Rays Road chardonnay, 2024, Hawke’s Bay
Lichte groene schijn in het heldere glas. Geel fruit, minerale toets, boter, ananas uit blik, peer. Boeiend! Fijne aciditeit, beetje kruidig en medium-bodied. Mooi evenwicht! Lange afdronk. Finesse en heel goed gemaakt.
Bilancia, Trelinnoe vineyard, chardonnay, 2021, Hawke’s Bay
Wat geler van kleur. Gele appel, boter, bloemen, brioche, veel vanille. Geel fruit domineert de smaak. Smeuïg en fris. Gemiddelde afdronk. Lekkere pure volle wijn.
Temata Estate, Awatea, Cabernets & merlot, 2022, Hawke’s Bay
Lichtpurper aan de randen en helder. Pruimen, chocolade, kruiden, hout, buxus en koffie. Fisse aanzet, smaak van kruidige zwarte bessen, veel tannine maar best goed. Redelijk gefaseerd en moet nog rijpen. Wel jammer van dat klein bittertje op het einde. Redelijke afdronk. Krachtige kruidige wijn met veel hout.
Mission Estate, Cabernet sauvignon reserve, Gimblett Gravels, 2020, Hawke’s Bay
Donker. Chocolade, zwarte bessen, Laurier, bramen en vanille. Mooie frisse zuren en veel doch ragfijne tannine. Vlezig. Mooi evenwicht. Gemiddelde afdronk. Sappige verfijnde krachtwijn.
Blank Canvas, Element vineyard, Gimblett Gravels, Syray, 2019, Hawke’s Bay
Donkere wijn met jeugdig uiterlijk. Pruimen, zwarte kersen, witte peper, cederhout, koffie, bramenconfituur en viooltjes. Evolutie in het glas! Veel hele fijne tannine in balans met zuren en zachte sappige smaak met pepertoetsje. Lange afdronk. Elegante karakterwijn met potentieel.
Bilancia, La Collina, Syrah, 2019, Hawke’s Bay
Diepe kleur. Bloemen en bosbessen, vanille, peper en tijm. Fraîcheur naast afgeronde tannine en lekker fruit. Full bodied maar met finesse en een lange afdronk van bosbessen op cederhout. Verfijnde wijn met ingetogen kracht.